6. Antennes En Coax

Je Antenne Is Belangrijker Dan Vermogen

Veel beginners denken dat meer Watt automatisch beter bereik betekent. Maar in de praktijk is de antenne vaak veel belangrijker.

Een slechte antenne met veel vermogen blijft vaak slecht werken. Een goede antenne met weinig vermogen kan verrassend ver komen.

Goede antenne > extra vermogen

Wat Doet Een Antenne?

Een antenne zet elektrische energie om in radiogolven.

Bij ontvangen gebeurt precies het omgekeerde: radiogolven worden weer omgezet naar elektrische signalen.

Zonder antenne kan een radio vrijwel niets uitzenden of ontvangen.

Golflengte En Antennes

Antennes worden vaak berekend op basis van de golflengte.

Golflengte = 300 / frequentie in MHz

Een kwart golf antenne is ongeveer een kwart van die lengte.

Voor 27 MHz is een kwart golf antenne ongeveer:

± 2.75 meter

Soorten Antennes

Dipool

Een simpele en populaire antenne. Bestaat uit twee gelijke delen.

Vaak gebruikt voor HF banden.

Vertical

Rechtopstaande antenne. Veel gebruikt op 11 meter, 2 meter en 70 centimeter.

Werkt rondom.

Yagi

Richtantenne met meerdere elementen.

Geeft meer versterking in één richting.

Groundplane

Verticale antenne met radialen.

Veel gebruikt voor portofoons en basisstations.

Richtwerking

Sommige antennes stralen alle kanten op. Andere richten het signaal vooral één richting uit.

Een richtantenne kan daardoor verder komen in de gewenste richting.

Een verticale antenne straalt meestal rondom. Een yagi is juist sterk richtinggevoelig.

Polarisatie

Verticale Polarisatie

Antenne staat rechtop.

Veel gebruikt bij FM, portofoons en repeaters.

Horizontale Polarisatie

Antenne ligt horizontaal.

Vaak gebruikt bij SSB en DX.

Als zender en ontvanger verschillende polarisatie gebruiken, verlies je veel signaal.

SWR

Standing Wave Ratio

SWR geeft aan hoe goed de antenne is aangepast aan de zender.

Een perfecte aanpassing betekent dat bijna alle energie naar de antenne gaat.

Ideaal: 1:1

Hoe hoger de SWR, hoe meer vermogen terugkaatst richting de zender.

Lage SWR

Goede aanpassing. Minder verlies.

Hoge SWR

Slechte aanpassing. Kans op schade of minder vermogen.

Waarom Hoge SWR Echt Een Probleem Is

Op een SWR meter lijkt een waarde van 2:1 vaak nog netjes. Maar in werkelijkheid komt dan al ongeveer 10% van het zendvermogen terug richting de zender.

Bij een SWR van 3:1 is dat zelfs ongeveer een kwart van het vermogen. Dan kunnen sommige zenders al problemen krijgen of automatisch terugregelen.

Rond 5:1 of 6:1 gaat het echt fout: ongeveer de helft van het vermogen komt terug.

Hoge SWR = minder vermogen naar de antenne + meer belasting voor de eindtrap

Voor ontvangst maakt SWR meestal minder uit. Maar bij zenden kan een slechte aanpassing schade veroorzaken.

SWR Teruggekaatst Vermogen
1.0 : 1 0%
1.5 : 1 4%
2.0 : 1 11%
3.0 : 1 25%
5.0 : 1 44%
6.0 : 1 51%

SWR Meter

Met een SWR meter meet je hoe goed je antenne werkt.

Je meet meestal:

  • Voorwaarts vermogen
  • Teruggekaatst vermogen
  • SWR verhouding

Een verkeerde afstelling kan zorgen voor slechte prestaties.

Coax Kabel

De Verbinding Tussen Radio En Antenne

Coax kabel transporteert radiosignalen tussen radio en antenne.

Goede coax is belangrijk. Slechte coax kan veel signaalverlies geven.

Coax = centrale kern + afscherming

RG-58

Dunne coax. Goedkoop maar meer verlies.

RG-213

Dikkere coax. Minder verlies.

Aircell / Ecoflex

Moderne coax met lage verliezen.

← Vorig hoofdstuk 📚 Overzicht Volgend hoofdstuk →